الشيخ الأنصاري ( مترجم وشارح : جمشيد سميعى )

27

رسائل شيخ انصارى ( فارسى )

ترجمه : ( ادامهء طرح روايات و نظر شيخ ) 1 - و مثل روايتى از ابى الحسن عليه السّلام در پاسخ به نامه‌اى كه در آن از اينكه به چه كسى در امر دين بايد اعتماد نمود فرمودند : در امر دينتان به هركسى كه در حب و دوستى ما پير گشته و در امر ما بسيار قدم برداشته اعتماد كنيد . 2 - و مثل فرمودهء ايشان در روايت ديگر : هرگز معالم و احكام دينت را از غير شيعيان ما اخذ مكن ، چرا كه اگر از اين امر تجاوز كنى و دينت را از شيعيان و دوستان ما اخذ نكنى ، البتّه از خائنينى كه به خدا و رسول خيانت كرده‌اند و در حق اماناتشان ظلم نموده‌اند ، دينت را گرفته‌اى ، زيرا كه ايشان تنها به قرآن اكتفا كرده پس آن را تحريف و تبديل نموده‌اند . شيخ مىفرمايد : ظاهر اين دو حديث اگرچه ( صرفا افاده‌كنندهء حجيّت ) فتوى است ، لكن انصاف ( مقتضى است ) كه پس از تأمّل و دقت ، شامل روايت نيز مىشود ، همان‌طور كه از اخبار پيش از اين دو بدست مىآيد . 3 - و مثل آنچه در كتاب ( غيبت ) به سند صحيحش تا عبد اللّه كوفى كه خادم شيخ ابو القاسم حسين بن روح بود وارد شده است كه : از شيخ ابو القاسم حسين بن روح راجع به كتب شلمغانى سؤال شده : شيخ فرمود : آنچه را كه امام حسن عسگرى دربارهء كتب بنى فضّال فرمودند ، من دربارهء كتب شلمغانى مىگويم . از حضرت عسگرى سؤال شد وظيفهء ما نسبت به كتب بنى فضّال چيست ، در حالى كه خانه‌هاى ما از كتب ايشان پر است ؟ حضرت فرمودند : رواياتشان را اخذ كرده ، فتاوايشان را ردّ كنيد . 4 - شيخ مىفرمايد : اين روايت از حيث مورد دلالت بر اخذ به كتب بنى فضّال دارد و پس از ملاحظهء عدم فضل ميان ايشان و ديگر ثقات از رواة ، عمل به خبر هر ثقه‌اى جايز است . و لذا شيخ جليل القدر يعنى حسين بن روح كه احدى در حق وى احتمال نمىدهد كه كلامى را بدون شنيدن از امام گفته باشد فرمود : دربارهء كتب شلمغانى آنچه را امام عسگرى دربارهء كتب بنى فضّال فرمود مىگويم ، در حالى كه اين كلام ظاهرش قياس است و قياس عندنا باطل است . ولى با توجّه به آنچه نقل شد ، روشن مىشود كه عمل به خبر هر ثقه‌اى جايز و مطابق با قاعده است ، چه شخص ثقه شلمغانى بوده و يا بنى فضّال و يا ديگرى باشد .